De Regiefontein
Regie in intergemeentelijke samenwerking
Gemeenten acteren in een complexe omgeving en werken steeds meer in ketens samen met andere partijen. Niet alleen het aantal intergemeentelijke samenwerkingen (verbonden partijen) neemt toe, ook met andere organisaties wordt steeds meer samengewerkt. Denk daarbij aan zorgpartijen en welzijnsorganisaties in het sociaal domein. Maar ook vanuit de Omgevingswet vindt steeds meer ketensamenwerking plaats. De gemeenten staan veelal aan het hoofd van de keten en zijn daarmee zowel (beleids)inhoudelijk als financieel verantwoordelijk. Hoe kan een gemeente daar op een verantwoorde manier vorm en inhoud aan geven?
Achtergrond
Het werken in ketens en daarmee het regievraagstuk is voor gemeenten nog relatief nieuw. Er zijn drie grote momenten te onderkennen naar deze beweging, te weten (1) de introductie van het fenomeen SiSa waarbij gemeenten primair zelf verantwoordelijkheid kregen voor specifieke uitkeringen, (2) de decentralisaties in het sociaal domein en (3) de introductie van de Omgevingswet. Voor die tijd waren gemeenten veel meer uitvoeringspartijen van medebewindstaken van het Rijk. Het Rijk legde weliswaar strenge uitvoeringsregels op, maar de (financiële) verantwoordelijkheid was relatief beperkt. Tegenwoordig zien we meer en meer zogenoemde kaderstellende wet- en regelgeving vanuit het Rijk met een budgetfinanciering. Gemeenten worden aangesproken op het al dan niet realiseren van de doelstellingen én de financiën.
Uitdaging
Een eerste reflex zou kunnen zijn dat een gemeente de uitvoering geheel zelf ter hand neemt. Men krijgt immers de verantwoordelijkheid én de middelen. Waarom dan niet alles zelf doen? Nou simpelweg omdat daartoe de kennis, kunde en capaciteit ontbreekt. Daarnaast is het de vraag of een gemeente dan in staat is het geheel te overzien? Gemeenten staan voor de uitdaging hun organisatie te transformeren van een uitvoeringsorganisatie naar een keten-organisatie. Absoluut geen eenvoudige opgave! Dat betekent ook van zelf uitvoeren naar regisseren. Dat vraagt naast andere competenties ook om helderheid in het regiebegrip.
Resultaat
Regie is een ‘containerbegrip’ geworden. Op zich ook logisch omdat regie op meerdere niveaus plaatsvindt. Dat vraagt naar onze mening om een nadere duiding van het regiebegrip. Niet alleen omdat het geven van een andere term helderheid geeft, maar ook voor het verkrijgen van duidelijkheid en rolzuiverheid gericht op verantwoordelijkheden en bevoegdheden van elk van de partijen in de keten.
Aanpak
Met de door Adlasz ontwikkelde regiefontein worden de rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van elk van de partijen inzichtelijk. De gemeente staat daarbij aan het hoofd van de keten en geeft vanuit die verantwoordelijkheid invulling aan de beleidsregisserende rol waarin doelen, kaders en middelen vastgesteld worden. De overige rollen zijn nader in te vullen door hetzij de gemeente zelf, een samenwerkingsverband dan wel een private partner. Afhankelijk van het vraagstuk kan een gemeente daartoe een afgewogen en evenwichtige keuze maken. Uw Adlasz adviseur is graag bereid u daarbij te begeleiden.
