Blog / Jelmer Joustra

Wie bestuurt de gemeente eigenlijk?

31 januari 2019

Afgelopen week kondigde staatsecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Tamara van Ark, aan dat zij ‘ontstemd’ is dat gemeenten de ‘taaleis’ en de ‘tegenprestatie’ negeren. In een brief naar de Tweede Kamer schreef zij dat zij “bereid is om alle mogelijke middelen in te zetten om te zorgen dat de wet wordt uitgevoerd.”
 
Niet iedereen kan zich vinden in de bevindingen van de staatsecretaris. Wanneer je bijvoorbeeld kijkt naar de uitleg die gemeenten geven voor het ‘negeren van de wet’, blijkt dat het allemaal niet zo zwart-wit is als Van Ark stelt. In mijn werk als junior consultant zie ik dat veel gemeenten actief kijken naar wat een inwoner kan. Dat is dan niet altijd werk, maar wel een andere maatschappelijk nuttige activiteit. Heel veel inwoners zijn namelijk bereid zich maatschappelijk in te zetten. Ook zonder de verplichte tegenprestatie.
 
De VNG omschreef dit mooi met de woorden: “Dat is niet altijd de tegenprestatie naar de letter van de wet uitvoeren, maar wel naar de geest van de wet. Daar gaat het wat gemeenten betreft om.” De regering heeft met de decentralisatie van het sociaal domein de verantwoordelijkheid bij de gemeenten gelegd. Tuurlijk is het belangrijk dat gemeenten zich aan de wet houden, maar de participatiewet geeft hen beleidsvrijheid op de tegenprestatie. Is het aan Den Haag om de gemeenten te korten op hun budgetten omdat gemeenten gebruik maken van hun recht om zelf beleid te maken? Dan zou de decentralisatie vooral een verschuiving zijn van de lasten en niet de lusten. 
 
Ook als het gaat om de taaleis zie ik een ander beeld bij gemeenten dan de staatsecretaris schetst. Bij veel inwoners wordt de ‘taaleis’ nog niet opgelegd omdat de inwoner niets te verwijten valt (hij woont hier net) of omdat hij al bezig is met taalcursussen. Moet je diegene dan korten op zijn bijstand omdat hij zijn best doet, maar er nog niet is? 
 
Van Ark vindt dat gemeenten hun taalbeleid nu moeten aanpassen en niet moeten wachten op de evaluatie van die eis of de veranderingen in de inburgering. Ook hier ben ik het niet eens met haar bevindingen. Het sociaal domein is de afgelopen jaren al aan zoveel veranderingen onderhevig geweest. Deze veranderingen maakten het voor de burger niet altijd makkelijker. Moeten we de bureaucratische jungle dan nog lastiger maken door het beleid nu te veranderen en over een jaar weer? Op deze manier weet de inwoner ook niet meer waar hij aan toe is. Terwijl het toch juist om deze inwoner moet draaien? 
 
Op de manier hoe Van Ark het probleem schetst, lijkt het alsof gemeenten vooral gericht moeten zijn op het naleven van de regels, terwijl het hele idee van de decentralisatie was dat de burger meer centraal kwam te staan en dat er meer maatwerk geleverd kan worden. Hoewel deze twee regels misschien niet volledig worden nageleefd volgens de staatsecretaris, betekent dat niet meteen dat het doel van deze regels niet bereikt wordt. Gemeenten zijn actief bezig met participatie en taalontwikkeling van hun inwoners, maar merken dat deze regels daar niet altijd voor ingezet hoeven te worden. Gelukkig krijgen gemeenten eerst de kans om dit aan Van Ark uit te leggen voordat zij maatregelen gaat treffen. Ik hoop dat uit die gesprekken vooral naar voren komt dat gemeenten niet koppig zijn, maar dicht genoeg bij de burger staan om hen ook zonder al die regels te laten participeren.
 
Geschreven door Jelmer Joustra
 
 
Bronnen
Jelmer Joustra werkt sinds september 2017 bij Adlasz. Omdat hij nog studeert en daarnaast parttime bij ons actief is, brengt hij een bijzondere focus mee. Het streven van Jelmer is om de laatste (state of the art) ontwikkelingen binnen het vakgebied direct te vertalen naar de praktijk.

We delen graag meer met u

12 oktober 2017

Bent u al op weg naar uw 'Collegeverklaring'?

Op 14 november en 23 november organiseert Adlasz, in samenwerking met Q-Concepts en Stolwijk Kelderman een nieuwe Q-pe Academy. Wij hebben een samenwerkingsverband op het gebied van kennisontwikkeling. Doel is de externe controle en de beheersingsomgeving van de gemeente nader tot elkaar te brengen. Deze bijeenkomst geeft hier een eerste aanzet toe. Hopelijk kunt u onze bijeenkomst met meerdere personen bijwonen.”

Lees meer
16 februari 2017

RiskCongresPublicValues 2017

Het eerste RiskCongresPublicValues zal op donderdag 6 april aanstaande plaatsvinden in het conferentiecentrum New Babylon in Den Haag. RiskComplianceTV zal daarbij ook aanwezig zijn.

Lees meer
9 februari 2017

Adlasz en Stolwijk Kelderman lanceren samen een nieuw concept voor controle gemeentecijfers

Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten (Doetinchem/Zevenaar/Nijmegen) gaat nauw samenwerken met adviesbureau Adlasz uit Tilburg. Doel is om samen een innovatief en kwalitatief hoogstaand advies- en controletraject te bieden aan gemeenten. Veel gemeenten komen de laatste maanden zonder accountant te zitten, omdat de grotere accountants- en advieskantoren zich terugtrekken uit de publieke sector.

Lees meer
19 mei 2016

Geslaagd jubileumsymposium Adlasz

Sprekers die aan het denken zetten, volop mogelijkheden om mee te praten en een flitsende en humoristische kennisquiz tot besluit. Het jubileumsymposium van Adlasz op donderdag 19 mei mag zeker geslaagd worden genoemd. Informatief, interessant en interactief concludeerden veel deelnemers na afloop. Het antwoord op de kernvraag ‘Op koers in het sociaal domein?’ bleek genuanceerd. We zijn misschien wel op koers, maar er is nog een flinke weg te gaan om de doelstellingen te bereiken.

Lees meer
2 december 2015

Adlasz al bijna vijf jaar actief in sociaal domein en publieke sector

De oprichters/partners van Adlasz delen een gemeenschappelijke voorgeschiedenis: ze werkten alle vier bij een groot accountantskantoor. Maar ze wilden alle vier meer. “We zaten daar erg sterk op controle en beheersing. We verzorgden bij opdrachtgevers externe audits die nog zwaarder waren dan die van externe toezichthouders. Dat leverde veel dossiers en gegevens op, maar je had niet altijd het idee dat het de opdrachtgever verder hielp”, zegt Roel Korsmit. “We wilden veel meer met de opdrachtgever bezig zijn, weten waar zijn behoeften en knelpunten liggen, samen naar oplossingen zoeken. Nu hebben we dat geformuleerd als: samenwerken aan inzicht en perspectief”, vult Aad Scheepers aan. De vier accountants staken de koppen bij elkaar en dat leidde tot de oprichting van Adlasz in maart 2011. Een jong bedrijf dus nog, maar met een schat aan ervaring in de publieke sector en het sociaal domein.

Lees meer
1 december 2015

Ontwikkeling Module 'Zicht op'

Voor gemeenten is de bedrijfsvoering binnen het sociale domein van cruciaal belang. Checkpoint IC ontwikkelde samen met Schulinck de module ‘Zicht op’ voor een snel inzicht in eventuele risico’s.

Lees meer
1 december 2015

Transitie geslaagd, transformatie niet

De ingrijpende decentralisatie van beleidsgebieden als (jeugd)zorg en arbeidsparticipatie, is als transitie geslaagd, maar een echte transformatie is het nog niet.

Lees meer
18 november 2015

Strategische alliantie Adlasz en Vanberkel Professionals

Adlasz heeft een strategische alliantie gesloten met Vanberkel Professionals. We helpen hiermee onze opdrachtgevers in de wereld van lokale overheid en sociale zekerheid nog beter en sneller vooruit.

Lees meer